به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، استاد حسین انصاریان، ۱۴ آبان در پنجمین جلسه سخنرانی ایام فاطمیه در مسجد حضرت رسول اکرم(ص) خانی‌آبادنو، با موضوع ارزش اطاعت از خداوند، پیامبر اکرم(ص) و ائمه معصومین(ع)، گفت: ارزش اطاعت از پروردگار بسیار بالاست و می‌توان برای تبیین این موضوع، مطالب فراوانی از قرآن کریم و روایات اهل‌بیت(ع) استخراج کرد.
وی با اشاره به علاقه مؤمنان به برخورداری از رحمت، مغفرت، رضوان و بهشت الهی اظهار کرد: خداوند در سوره آل‌عمران می‌فرماید: «وَأَطِیعُوا اللَّهَ وَالرَّسُولَ لَعَلَّکُمْ تُرْحَمُونَ»؛ یعنی خدا و پیامبر را اطاعت کنید تا مشمول رحمت قرار بگیرید. این آیه به‌روشنی نشان می‌دهد که اطاعت از خدا و رسول، راه رسیدن به رحمت پروردگار است.
استاد انصاریان با توضیح درباره معنای واژه «لعلّ» در ادبیات عرب افزود: در جملات مثبت، این واژه می‌تواند بر امید قطعی و حتمیت دلالت داشته باشد و نباید آن را در چنین آیاتی به معنای تردید و احتمال در اراده الهی ترجمه کرد. وقتی خداوند به بندگان وعده می‌دهد که با اطاعت از او و پیامبرش مشمول رحمت می‌شوند، این وعده از روی تردید نیست؛ زیرا تردید و ناآگاهی در ساحت مقدس پروردگار راه ندارد.
وی با اشاره به آیه روزه در سوره بقره، «کُتِبَ عَلَیْکُمُ الصِّیَامُ کَمَا کُتِبَ عَلَی الَّذِینَ مِنْ قَبْلِکُمْ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ»، بیان کرد: روزهای که انسان را به تقوا می‌رساند، صرفاً گرسنگی و تشنگی نیست، بلکه باید همه وجود انسان روزه‌دار باشد. روزه واقعی آن است که چشم انسان از نگاه‌های حرام، زبانش از گناهان گفتاری و گوشش از شنیدن سخنان بیهوده، ناپسند و غیبت دیگران پاک بماند. اگر انسان چنین روزهای بگیرد، این عبادت یقیناً در او روحیه خودنگهداری در برابر گناهان و تقوا ایجاد می‌کند.
این استاد حوزه علمیه تأکید کرد: ارزش اطاعت از خداوند، پیامبر اکرم(ص) و ائمه معصومین(ع) را می‌توان از آیات صریح قرآن کریم و روایات اهل‌بیت(ع) به دست آورد؛ اما در کنار شناخت ارزش اطاعت، مسئله مهم دیگری نیز وجود دارد و آن شناخت کسی است که انسان می‌خواهد از او اطاعت کند.
شناخت خداوند؛ مقدمه اطاعت آگاهانه
وی در ادامه، شناخت خداوند، پیامبر اکرم(ص) و امامان معصوم(ع) را از مقدمات مهم اطاعت دانست و گفت: اگر انسان می‌خواهد اطاعتش از ارزش والایی برخوردار باشد، باید در حد ظرفیت و توان خود خدا، پیامبر و امام را بشناسد. البته شناخت انسان‌ها با شناخت انبیا و ائمه(ع) قابل مقایسه نیست، اما هر فردی باید متناسب با ظرفیت خود به معرفت برسد.
استاد انصاریان با اشاره به استدلال حضرت ابراهیم(ع) در برابر نمرود در سوره بقره اظهار کرد: یکی از مباحث مهم خداشناسی، شناخت خداوند به‌عنوان مدبر و گرداننده عالم هستی است. میلیاردها حرکت و گردش در جهان، مستقل و بی‌محرک نیست و این نظام عظیم نشان می‌دهد که عالم هستی مدبر و گرداننده‌ای دارد.
وی با بیان اینکه حضرت ابراهیم(ع) در برابر ادعای ربوبیت نمرود، از حرکت خورشید برای اثبات قدرت پروردگار استفاده کرد، افزود: حضرت ابراهیم(ع) به نمرود فرمود: خداوند خورشید را از مشرق بیرون می‌آورد و در مغرب غروب می‌دهد؛ پس اگر تو نیز مدعی ربوبیت و تدبیر عالم هستی، خورشید را از مغرب طلوع بده. این استدلال، ناتوانی نمرود را در برابر قدرت الهی آشکار کرد.
استاد حوزه علمیه ادامه داد: حضرت ابراهیم(ع) همچنین به مسئله زنده کردن و میراندن اشاره کرد و به نمرود یادآور شد که حیات و مرگ در اختیار خداوند است. نمرود در پاسخ، فردی را حاضر کرد و با کشتن او مدعی شد که می‌تواند زنده کند و بمیراند؛ درحالی‌که کشتن یک انسان با سلاح، به معنای برخورداری از قدرت حقیقی بر حیات و مرگ نیست.
وی با تأکید بر اینکه هیچ حرکتی در عالم بدون محرک نیست، خاطرنشان کرد: انسان با تأمل در همین واقعیت می‌تواند به این شناخت برسد که جهان، گرداننده و مدبری دارد و پس از شناخت اجمالی خداوند باید با مراجعه به قرآن کریم و منابع دینی، با صفات و ویژگی‌های او بیشتر آشنا شود.
استاد انصاریان با اشاره به برخی از صفات الهی گفت: خداوند رحیم، غفور، ودود، کریم، ارحم‌الراحمین، سمیع و بصیر است و انسان باید در حد توان خود این صفات را بشناسد. البته قرار نیست همه انسان‌ها به مرتبه معرفت امیرالمؤمنین علی(ع) درباره خداوند برسند، اما هر فردی باید متناسب با ظرفیت خود از خداشناسی بهره‌مند شود.
درس‌های تربیتی از سیره حضرت زهرا(س) و درخواست شنیدن اذان بلال
وی در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به ضرورت بهره‌گیری عملی از معارف و مصائب اهل‌بیت(ع) اظهار کرد: نباید تنها به شنیدن ذکر مصائب حضرت صدیقه کبری(س)، امیرالمؤمنین علی(ع)، امام حسن مجتبی(ع)، امام حسین(ع) و دیگر ائمه معصومین(ع) بسنده کنیم؛ بلکه باید درباره عمق این حوادث تأمل و از آنها درس‌های کاربردی برای زندگی خود استخراج کنیم.
استاد انصاریان با اشاره به درخواست حضرت فاطمه زهرا(س) از امیرالمؤمنین علی(ع) برای شنیدن صدای اذان بلال گفت: در روزهای پیش از شهادت حضرت زهرا(س)، ایشان از امام علی(ع) درخواست کردند که بار دیگر صدای اذان بلال را بشنوند. با وجود اینکه خانه حضرت به مسجد نزدیک بود و صدای اذان صبح، ظهر و شب به آنجا می‌رسید، ایشان به این صدا گوش نمی‌دادند و شنیدن اذان بلال را درخواست کردند.
وی با بیان اینکه شنیدن صرف یک صدا با توجه و گوش سپردن به آن تفاوت دارد، این رفتار حضرت زهرا(س) را درسی برای انتخاب شنیده‌ها دانست و افزود: انسان نباید به هر صدا و سخنی گوش بدهد؛ بلکه باید مراقب باشد چه مطالبی را می‌شنود و از چه افرادی تأثیر می‌پذیرد. هر سخن و صدایی شایسته شنیدن نیست و انسان باید گوش خود را از شنیدن مطالب آلوده، بیهوده و گمراه‌کننده حفظ کند.
این استاد حوزه با اشاره به تأثیر برخی محتواهای رسانه‌ای بر جوانان تصریح کرد: انسان باید در استفاده از شبکه‌های ماهواره‌ای و تلفن همراه مراقبت کند و هر محتوایی را نشنود و دنبال نکند. نمی‌توان مسئولیت انتخاب‌های نادرست را به گردن ابزارهای ارتباطی انداخت؛ زیرا انسان در برابر شنیده‌ها و انتخاب‌های خود مسئول است.
وی با اشاره به آیه ۲۲ سوره ابراهیم درباره گفت‌وگوی شیطان با پیروانش در قیامت، خاطرنشان کرد: در قیامت، انسان نمی‌تواند گناه خود را به گردن دیگران بیندازد. حتی اگر فردی او را به گناه دعوت کرده باشد، مسئولیت پذیرفتن آن دعوت و گوش سپردن به سخن گناه‌آلود بر عهده خود انسان است. بنابراین، باید در انتخاب صداها، سخنان و افرادی که به آنها گوش می‌دهیم دقت کنیم و به سخنانی توجه داشته باشیم که پاک، سازنده و تربیت‌کننده هستند.
جایگاه بلال و توجه به حقیقت ایمان به‌جای ظاهر افراد
وی در ادامه با اشاره به شخصیت بلال حبشی و جایگاه او در ماجرای اذان گفت: درخواست حضرت زهرا(س) برای شنیدن اذان بلال، نکته تربیتی دیگری نیز در خود دارد و آن توجه به حقیقت و ارزش معنوی انسان‌ها به‌جای ظاهر آنهاست. نباید به لباس، کفش، چهره و ظاهر افراد نگاه کرد و ارزش انسان را بر اساس این معیارها سنجید؛ بلکه باید به ایمان، معرفت و حقیقت وجودی او توجه داشت.
استاد انصاریان با اشاره به اینکه بلال از نظر ظاهری و امکانات زندگی در جایگاه بالایی قرار نداشت، افزود: ارزش بلال به ایمان و جایگاه معنوی او بود و حضرت زهرا(س) به صدای اذان او توجه داشتند. این مسئله به ما می‌آموزد که در ارزیابی انسان‌ها نباید ظاهر و موقعیت اجتماعی را معیار قرار دهیم، بلکه باید از حقیقت ایمان و معرفت آنها بهره ببریم.
این استاد حوزه علمیه همچنین با اشاره به واکنش حضرت زهرا(س) هنگام شنیدن اذان بلال و شهادت ایشان به وحدانیت پروردگار گفت: حضرت زهرا(س) در آن لحظات تأکید کردند که پوست، گوشت، عصب‌ها، مشاعر و همه وجودشان به وحدانیت خداوند شهادت می‌دهد. این بیان نشان‌دهنده عمق توحید در وجود حضرت صدیقه کبری(س) است؛ به‌گونه‌ای که توحید تنها بر زبان ایشان جاری نبود، بلکه تمام وجودشان گویای یگانگی پروردگار بود.
استاد انصاریان در پایان با اشاره به ضرورت دستیابی انسان به مرتبه‌ای از خداشناسی متناسب با ظرفیت خود اظهار کرد: شاید ما توان رسیدن به مراتب عالی و تفصیلی معرفت الهی را نداشته باشیم، اما باید دست‌کم شناختی اجمالی از خداوند داشته باشیم و بدانیم که او محبوب ازلی و ابدی و مدبر عالم هستی است.
وی خاطرنشان کرد: وقتی انسان خداوند را به اندازه ظرفیت خود بشناسد، از نظر عقل، شرع و اخلاق باید از او اطاعت کند؛ زیرا تمام خیر دنیا و آخرت انسان در اطاعت از پروردگار قرار دارد. پیامبر اکرم(ص) و ائمه طاهرین(ع) نیز خیر و سعادت انسان را می‌خواهند و او را به همین مسیر دعوت می‌کنند. این شناخت، مقدمه درک ارزش و منفعت اطاعت از خداوند، پیامبر و اهل‌بیت(ع) است.
انتهای پیام/
نظر شما